بخش پژوهشی سن یابی بخش پژوهشی سن یابی

 

روشهای مختلفی جهت سن‌یابی سنگها وجود دارد که هریک معایب و مزایای خود را دارد. این روشها شامل رادیوکربن، آرگن_آرگن، cosmogenic و لومینسانس می‌باشد.
 
معرفی لومینسانس
 
الف- تاریخچه سن‌یابی به وسیله لومینسانس و معرفی روش TL و OSL
ب- انواع تکنیکهای سن‌یابی به روش لومینسانس
ج- معادله سن لومینسانس، دوز معادل دوز طبیعی، دوز سالانه
د- نمونه برداری
ه- کاربردهای لومینسانس
و- مراجع
معرفی بخش
 
این واحد به منظور سن‌یابی سنگها که کاربردهای وسیعی در علوم زمین، جغرافیا، باستان‌شناسی، اقیانوس‌شناسی و اقلیم‌شناسی دارد، تشکیل گردیده است.
 
اهداف و توانائیهای بخش
اهداف بخش شامل سه قسمت پژوهشی، آموزشی و خدماتی به شرح زیر می باشد:
 
الف-اهداف اصلی فعالیتهای پژوهشی
 
مطالعه خطرهای طبیعی شامل شناسایی زمینلرزه، خشکسالی، سیل و آتشفشان.
معمولا حوادث طبیعی بصورت تناوبی رخ می‌دهند. تعیین سن تناوب و آخرین زمان رخداد طبیعی به ما کمک می‌کند تا بتوانیم دوره تناوب و احتمال وقوع بعدی خطر طبیعی را تخمین بزنیم. یکی از روشهای بنیانی تخمین خطر زلزله در ارتباط با گسلها، میزان لغزش گسل طی دوران خاص می‌باشد که این مهم به کمک روشهای سن‌یابی انجام می‌شود.
در باستان شناسی تعیین سن مطلق تمدنها و یافته ها کلیدی است. این بخش امید دارد با سن‌یابی رسوبات و یافته‌های باستان‌شناسی، باستان‌شناسان ایران را در انجام پروژه های تحقیقاتی یاری کند.
در اقلیم شناسی با توجه به ثبت و ضبط حوادث گذشته زمین در طبیعت می‌توان با سن‌یابی دوره‌های گذشته اقلیم زمین، تصویری از وضعیت آب و هوایی به دست آورد.
به کمک سن‌یابی می توان علوم دیرینه زلزله شناسی، دیرینه اقلیم شناسی و باستان شناسی را توأمان در منطقه‌های مختلف ایران بررسی نمود. به عنوان مثال استفاده از دیرینه زلزله شناسی و دیرینه اقلیم شناسی جهت بررسی چگونگی گمشدگی دوران تمدن، مهاجرت و...
 
ب- اهداف اصلی فعالیتهای آموزشی
با توجه به بکر بودن زمینه های تحقیقاتی که در قسمت اهداف اصلی فعالیتهای پژوهشی به آن اشاره شد، ضروری است نیروهای متخصص جهت انجام فعالیتهای ملی به منظور تحقق آن اهداف تقویت شوند. دراین جهت این بخش امیدوار است طی مشارکتهای نزدیک آموزشی با گروههای آموزشی فیزیک زمین، فیزیک فضا، زمین شناسی، هواشناسی، جغرافیا، باستان‌شناسی و... بتواند زمینه‌های لازم جهت پرورش این متخصصین را فراهم کند.
 
ج- اهداف اصلی فعالیتهای بخش در ارتباط با سازمانها و مراکز دیگر
این واحد علیرغم نداشتن امکانات، ضمن برقراری ارتباط نزدیک با آزمایشگاههای سن‌یابی دانشگاه آکسفورد و سایر دانشگاههای انگلستان، زمینه لازم برای پیشبرد اهداف خود را فراهم نموده است و در این مسیر از امکانات خارج جهت رفع نیازهای داخل بهره‌مند شده است و در حال حاضر با مراکز مختلف دولتی شامل سازمان زمین‌شناسی، وزارت مسکن، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و غیره ارتباط تحقیقاتی دارد.
اعضای بخش
 
اعضای هیات علمی:
دکتر مرتضی فتاحی (رئیس بخش)
 
تجهیزات (آزمایشگاهی و میدانی)
علیرغم آنکه تلاش فراوان جهت جذب بودجه به منظور خرید تجهیزات تاکنون ناموفق بوده است، ازفروردین سال 1386با احداث اتاق تاریک، حرکت در جهت احداث آزمایشگاه ملی سن‌یابی به روش لومینسانس آغاز شده است.