بخش پژوهشی فیزیک خورشیدی و نجوم بخش پژوهشی فیزیک خورشیدی و نجوم

 

تاریخچه: 
بخش فیزیک خورشیدی و نجوم از سال 1342 هجری شمسی با عنوان بخش فیزیک خورشیدی در موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران ایجاد شد وبا گسترش آن لفظ نجوم به آن افزوده شده است. این بخش به منظور فزاهم آوردن بستر تحقیقات در زمینه های مختلف نجومی، خورشیدی و خورشید-زمینی ایجاد شده است. تلسکوپ بخش در سال 1342 خریداری شد و رصدخانه خورشیدی (1347-1383 ) موسسه از زیر مجموعه های این بخش بوده است که ساختمان آن به هزینه شخصی دکتر مرحوم حسین کشی افشاراز بنیانگذاران موسسه ژئوفیزیک و بانو عظیما همسر ایشان در زمین موسسه ( بزرگراه حکیم کنونی) ساخته شده بود. محاسبه ضریب ولف و مطالعه فعالیت های خورشیدی از جمله فعالیت های این رصدخانه بوده است.
 
 
 
رصدخانه خورشیدی موسسه ژئوفیزیک (1347-1383 )
 
 
 
اهداف و هدفمندی ها: 
مطالعه، بررسی و درک خورشید، هورسپهر و محیط های سیاره ای به عنوان یک سیستم مرتبط واحد، امروزه یکی از اهداف تحقیقا تی عمده دربخش خورشید و فضا محسوب می شود. از طرف دیگرپیدایش ابرکامپیوترها باعث شده است که آنها به حل رازهای پنهان خورشید کمک می کنند و پیشرفت های امیدبخشی در تحقیقات اقلیم فضایی بوجود آمده است.
 
 
 
مواردی که فیزیک فضا و بخش خورشیدی و نجوم بر روی آن تمرکز دارد:
اتمسفر خورشید- بادهای خورشیدی- پرتاب جرم کرونایی – تابش های الکترومغناطیسی خورشید از جمله امواج آلفون
یون سپهر وپلاسما سپهرزمین – برهمکنش خورشید زمین
پلاسمای فضایی – پیوندهای مغناطیسی
تابش های قطبی – طوفان های مغناطیسی- اقلیم فضایی- تابش های کیهانی
سیارات – مغناطوسپهرسیارات – برهم کنش خورشید- دنباله دارها
پلاسمای اخترفیزیکی از جمله دیسک های جاذب
 

 

در بعضی روزها لکه های خورشیدی قابل مشاهده نیستند ودر بعضی روزها تعداد زیادی از آنها را می توان دید.

 

 

 

داده های مربوط به تعداد لکه های خورشیدی طی حدود 400 سال

 
بعضی ازاولویت های تحقیقاتی عمده:
درک وفهم اتصال یا پیوند مجدد مغناطیسی
اتصال یا پیوند مجدد مغناطیسی، یک تغییرتوپولوژی درپیکربندی میدان مغناطیسی است که باعث آزاد سازی انرژی مغناطیسی ذخیره شده درپلاسما می شود.
فرایندهای اساسی فیزیکی وتوپولوژی magnetic reconnection چیست؟
چگونه پلاسما و ذرات باردار، گرم وشتابدار می شوند؟
چگونه جرم وانرژی از هورسپهر به مغناطوسپهر سیاره انتقال می یابد؟
دانستن برهم کنش های یون – ذرات خنثی که یون سپهر را با اتمسفر بالای سیاره جفت یا کوپل می کند.
 
 
مکان های زیادی در منظومه خورشیدی وجود دارد که برهم کنش های بین ذرات بارداروخنثی، شدیدا روی رفتارسیستم مؤثرهستند. نتیجه این برخوردها انتقال انرژی و مومنتم بین مجموعه آنها است. زمانی که ذرات باردارو خنثی درحضور میدان مغناطسی وجود داشته باشند، تحرک پذیری پلاسمای مغناطیسی، ناهماسنگرد می شود و نیروهای بین پلاسما و گاز خنثی، برهم کنش های الکترودینامیکی پیچیده ای را ایجاد می کند. چنین برهم کنش هایی اثر مخربی روی توزیع فضایی پلاسما دارد و نتیجه آن ناپایداری است.
 
 
مسائل اساسی:
قوانین حاکم بر کوپلینگ ذرات خنثی و یونیزه چه هستند؟
چگونه سیستم های مغناطوسپهر و یون سپهربا یکدیگر برهم کنش می کنند؟
برهمکنش هلیوسپهر و محیط میان ستاره ای چگونه است؟
اعضای بخش
 
اعضای هیات علمی:
دکتر محمد جواد کلایی