بخش پژوهشی فيزيك خورشيدی و نجوم بخش پژوهشی فيزيك خورشيدی و نجوم

 

تاريخچه: 
بخش فيزيك خورشيدي و نجوم از سال 1342 هجري شمسي با عنوان بخش فيزيک خورشيدي در موسسه ژئوفيزيک دانشگاه تهران ايجاد شد وبا گسترش آن لفظ نجوم به آن افزوده شده است. اين بخش به منظور فزاهم آوردن بستر تحقيقات در زمينه هاي مختلف نجومي، خورشيدي و خورشيد-زميني ايجاد شده است. تلسکوپ بخش در سال 1342 خريداري شد و رصدخانه خورشيدي (1347-1383 ) موسسه از زير مجموعه هاي اين بخش بوده است که ساختمان آن به هزينه شخصي دکتر مرحوم حسين کشي افشاراز بنيانگذاران موسسه ژئوفيزيک و بانو عظيما همسر ايشان در زمين موسسه ( بزرگراه حکيم کنوني) ساخته شده بود. محاسبه ضريب ولف و مطالعه فعاليت هاي خورشيدي از جمله فعاليت هاي اين رصدخانه بوده است.
 
 
 
رصدخانه خورشيدي موسسه ژئوفيزيک (1347-1383 )
 
 
 
اهداف و هدفمندي ها: 
مطالعه، بررسي و درک خورشيد، هورسپهر و محيط هاي سياره اي به عنوان يک سيستم مرتبط واحد، امروزه يکي از اهداف تحقيقا تي عمده دربخش خورشيد و فضا محسوب مي شود. از طرف ديگرپيدايش ابرکامپيوترها باعث شده است که آنها به حل رازهاي پنهان خورشيد کمک مي کنند و پيشرفت هاي اميدبخشي در تحقيقات اقليم فضايي بوجود آمده است.
 
 
 
مواردي که فيزيک فضا و بخش خورشيدي و نجوم بر روي آن تمرکز دارد:
اتمسفر خورشيد- بادهاي خورشيدي- پرتاب جرم کرونايي – تابش هاي الکترومغناطيسي خورشيد از جمله امواج آلفون
يون سپهر وپلاسما سپهرزمين – برهمکنش خورشيد زمين
پلاسماي فضايي – پيوندهاي مغناطيسي
تابش هاي قطبي – طوفان هاي مغناطيسي- اقليم فضايي- تابش هاي کيهاني
سيارات – مغناطوسپهرسيارات – برهم کنش خورشيد- دنباله دارها
پلاسماي اخترفيزيکي از جمله ديسک هاي جاذب
 

 

در بعضي روزها لکه هاي خورشيدي قابل مشاهده نيستند ودر بعضي روزها تعداد زيادي از آنها را مي توان ديد.

 

 

 

داده هاي مربوط به تعداد لکه هاي خورشيدي طي حدود 400 سال

 
بعضي ازاولويت هاي تحقيقاتي عمده:
درک وفهم اتصال يا پيوند مجدد مغناطيسي
اتصال يا پيوند مجدد مغناطيسي، يک تغييرتوپولوژي درپيکربندي ميدان مغناطيسي است که باعث آزاد سازي انرژي مغناطيسي ذخيره شده درپلاسما مي شود.
فرايندهاي اساسي فيزيکي وتوپولوژي magnetic reconnection چيست؟
چگونه پلاسما و ذرات باردار، گرم وشتابدار مي شوند؟
چگونه جرم وانرژي از هورسپهر به مغناطوسپهر سياره انتقال مي يابد؟
دانستن برهم کنش هاي يون – ذرات خنثي که يون سپهر را با اتمسفر بالاي سياره جفت يا کوپل مي کند.
 
 
مکان هاي زيادي در منظومه خورشيدي وجود دارد که برهم کنش هاي بين ذرات بارداروخنثي، شديدا روي رفتارسيستم مؤثرهستند. نتيجه اين برخوردها انتقال انرژي و مومنتم بين مجموعه آنها است. زماني که ذرات باردارو خنثي درحضور ميدان مغناطسي وجود داشته باشند، تحرک پذيري پلاسماي مغناطيسي، ناهماسنگرد مي شود و نيروهاي بين پلاسما و گاز خنثي، برهم کنش هاي الکتروديناميکي پيچيده اي را ايجاد مي کند. چنين برهم کنش هايي اثر مخربي روي توزيع فضايي پلاسما دارد و نتيجه آن ناپايداري است.
 
 
مسائل اساسي:
قوانين حاکم بر کوپلينگ ذرات خنثي و يونيزه چه هستند؟
چگونه سيستم هاي مغناطوسپهر و يون سپهربا يکديگر برهم کنش مي کنند؟
برهمکنش هليوسپهر و محيط ميان ستاره اي چگونه است؟
اعضاي بخش
 
اعضاي هيات علمي:
دكتر محمد جواد كلايي